Чăваш халăхĕ малалла кайĕ-ши, каймĕ-ши?

Комиссаров Г. И. Чăваш халăхĕ малалла кайĕ-ши, каймĕ-ши? / Ĕпхÿри Чăваш Халăхĕн Ушкăнĕ Кăларнă Кĕнеке. — Ĕпхÿ: Типография Губернского Союза Кооперат. Союзов, 1918.Комиссаров Г. И.
Чăваш халăхĕ малалла кайĕ-ши, каймĕ-ши? / Ĕпхÿри Чăваш Халăхĕн Ушкăнĕ Кăларнă Кĕнеке. — Ĕпхÿ: Типография Губернского Союза Кооперат. Союзов, 1918.

Комиссаров Г. И.
Может ли чувашский народ иметь своё будущее / Издание Уфимского Чувашского Национального Общества. — Уфа: Типография Губернского Союза Кооперат. Союзов, 1918.

Паянхи лару-тăрăва илес пулсассăн, чăвашсен йышĕ чаксах пырать. Пĕтĕмĕшле пăхсан, чăвашсен кăна мар, Раççейре пурăнакан ытти вак халăхсен те. Хăшĕ-пĕри çакна асăрхамасть е вуçех пĕлмест, пĕлекенни вара шăпрах тăма кăмăл тăвать. Мĕн тăвас тен, йăваш чăваш...

Тĕрĕссипе, эпир хускатнă ыйту паян çеç çуралман. Ĕлĕкех пулнă вăл. Кун çинчен пире Гурий Комиссаров-Вантерăн «Чăваш халăхĕ малалла кайĕ-ши, каймĕ-ши;» ятлă статйи те çирĕплетсе калать. Ăна вуласан тĕлĕнетĕн: XX ĕмĕр пуçламăшĕнче мар, тинтерех çырнă пулĕ ку ĕçе; Питĕ тарăн та пĕлтерĕшлĕ, кивелми шухăшсем палăртнă чăвашсен паллă историкĕ, тăван халăх культурине тишкерекенĕ. Чăваш пĕтессине кăтартакан хăрушă паллăсен шутне вăл çаксене кĕртнĕ:Чăвашсем, Чăваш чĕлхи

  • хастарлă ашшĕ-амăшĕ вырăнне юрăхсăр ачи-пăчи пулни;
  • эрех-сăра ĕçме, чĕлĕм туртма юратни;
  • начар кĕлетке;
  • сывлăх чакни;
  • ухмах çурални;
  • ача çуралманни (хунавсăр чăвашсем) ;
  • харпăр хăйне вĕлерни;
  • урăх халăхсемпе хутăшса кайни;
  • чăвашăн хăй ăсĕпе тунă ырлăхсем (культура) çукки.

Пăртас О. Чăваш çемйи чăвашах çитĕнтертĕр // Путь победы. — 2009. — Çурла, 26.

Небольшая брошюра освещает историю и культуру чувашского народа. Материал представлен в 2-х главах. В первой — «Чăваш пĕтессине кăтартакан хăрушă паллăсем» автор приводит угрожающие обстоятельства, способствующие вымиранию чувашской нации. По мнению Г. Комиссарова, курение, пьянство, рождение слабоумных детей, болезни уничтожат чувашский народ. Страницы 2 главы «Чăваш халăхĕ чапа тухассине кăтартакан ырă паллăсем» рассказывают о добрых приметах, способствующих возрождению и процветанию чувашского народа. Здесь читатель узнает о самобытной культуре, обычаях и традициях, трудолюбия, религиозных верованиях чувашей. Развитие чувашского языка, литературы, песенно-музыкального творчества, театрального искусства поможет чувашам сохранить свою чувашскую нацию.

На последней странице Г. Комиссаров отметил: «Жизнь чувашского народа, по моему мнению, будет красивой и замечательной. В новой России они будут наравне с другими народами. У них будут свои Дома культуры, своя типография, школы, библиотеки, будут издаваться книги, газеты и журналы на чувашском языке…Из чувашского народа выйдут известные люди: писатели, поэты, композиторы, художники…».

Петрова М. В. 90 лет со дня выхода книги Гурия Комиссарова  // Гос. книжная палата Чувашской Республики

Кĕперсем