Ака пăтти

Ака пăттине хăçан çинĕ? Ку йăлана мĕнле йĕркепе ирттернĕ?

М. Сорокин.
Шăмăршă районĕ.

 

Ака пăтти — çур аки вĕçленнĕ ятпа ирттерекен йăла-йĕрке. Пĕтĕм çемьепе хирте паллă тунă. Тулă е вир çăнăхĕнчен çăкăр е пашалу, пăтă, кашнин валли пĕрер çăмарта пĕçернĕ. Маларах пĕчĕк пĕр çăмарта хатĕрленĕ. Ăна «вăрлăхлăх» тенĕ, ачасене «автан тунăскер» тесе ăнлантарнă.

Хирте пир çитти çине пăтă хуранне лартнă, ытти çимĕçе сарса хунă. Çемьери арçынсенчен чи асли çĕлĕкне хул

айне хĕстерсе тытнă, хĕвел тухăçнелле пăхса кĕлĕ вуланă, турăран тата тырă пуссине пăхса тăракан чунсенчен виçĕ тĕрлĕ тыр-пулран /кĕрхи, çурхи тата пăрçа йышши/ пысăк тухăç илмешкĕн пулăшма, акнă пĕр пĕрчĕрен пин пĕрчĕ ÿстерме, пучахсене тулли пулма пил ыйтнă. Унтан пĕр кашăк пăтта, татăк çăкăра, «вăрлăхлăх» çăмартана çĕре чавса чикнĕ. Кайран вара пурте апата ларнă.

XIX ĕмĕрте православи тĕнне йышăннă чăвашсем йăла-йĕркене пачăшкăран вăрттăн килте туса ирттернĕ. Пÿрт варрине сĕтел лартнă, унта апат-çимĕç хунă. Кĕлĕ вуланă, ытти йĕркене пăхăннă хыççăн çемьери чи асли чÿк апатне хире илсе кайса тăпрапа хупланă. Тĕне кĕменнисем те çапла тума пуçланă. Каярахпа ака пăтти ирттерес йăла манăçа тухнă, православи чăвашĕсем Николай Чудотворец кунĕнче /çу уйăхĕн 9-мĕшĕ /22-мĕшĕ/ кĕлĕ вуланипех çырлахнă.

Хăш-пĕр ялта ака пăттине ака пуçлас умĕн çинĕ.

Хыпар. — 2012. — Авăн, 1 (171—172 №№)

Разделы: