Ирĕксĕр тĕне кĕртнĕ

Ыйту: XVIII ĕмĕрте Атăлçире миссионер ĕç-хĕлне туса пыма ятарлă учреждени йĕркеленĕ. Вăл хăш енĕпе уйрăмах курăмлă ĕçленĕ?

А. ГЕРАСИМОВ.
Елчĕк районĕ.

Хурав: Сăмах çĕнĕ тĕн йышăнтаракан кантур пирки пырать. 1700-1710 çулсенче I Петĕр патша Атăлçи халăхĕсене Христос тĕнне йышăнтарасси пирки темиçе указ кăларнă. 1731 çулта Свияжск хулинче çĕнĕ тĕн комиссине йĕркеленĕ, анчах вак халăхсене тĕне кĕртесси питĕ вăрах пурнăçланнă. Патшан 1740 çулхи авăн уйăхĕн 11-мĕшĕнчи хушăвĕпе çĕнĕ тĕне йышăннисем валли маларах палăртнă çăмăллăхсене çĕнĕрен çирĕп-

летнĕ. Шыва кĕнисене виçĕ çуллăха налуксенчен тата салтакран хăтарнă, пурне те хĕрес çакнă, укçапа тата тумтирпе хавхалантарнă. Налук-хырçăна тĕне кĕменнисен тÿлеме тивнĕ.

Çĕнĕ тĕн комиссийĕнчен 1740 çулта çĕнĕ тĕн йышăнтаракан кантур туса хунă. Унăн тытăмĕнче тĕп ертÿçĕ, унăн икĕ пулăшуçи, виçĕ вĕрентÿçĕ /проповедник/, комиссар, канцеляри ĕçченĕ, комитетсем, çар командисем

пулнă. Кантурăн пĕрремĕш ертÿçинче Д.А.Сеченов ĕçленĕ. Ку тăрăхри чиркÿ çыннисем çĕнĕ тĕн йышăнтаракан кантур ертсе пынипе халăха çĕнĕ ят пама пикеннĕ. Вĕсене вырăнти влаç органĕсем, купсасем пулăшнă.

Кантур çыннисемпе вĕсен пулăшаканĕсем салтаксемпе пĕрле чăваш тата мари ялĕсене пырса урăх йăла-йĕркене тытса пурăнакансене вăйпах Христос тĕнне йышăнтарнă. 1753 çул тĕлне чăвашсемпе марисен пысăк пайĕ тĕне кĕнĕ тесе палăртнă. Тутарсем христианлăха йышăнман.

1764 çулта II Кĕтерне патша указĕпе çĕнĕ тĕн йышăнтаракан кантура хупнă.

Хыпар. — 2012 ç. — Çу, 26 (95-96 №№).

Разделы: